Według najnowszych danych European Anti-Poverty Network (EAPN) ponad 17 milionów Polaków żyje dziś w niedostatku lub jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym. To alarmująca liczba, która pokazuje skalę problemu i stawia Polskę w gronie krajów Unii Europejskiej mierzących się z poważnymi wyzwaniami społecznymi.
Skala zjawiska
Niedostatek nie oznacza wyłącznie skrajnego ubóstwa. W statystykach EAPN uwzględnia się także osoby zagrożone ubóstwem relatywnym, doświadczające poważnych braków materialnych lub żyjące w gospodarstwach domowych o bardzo niskiej intensywności pracy. Oznacza to, że problem dotyka nie tylko osób bezrobotnych czy bezdomnych, ale również pracujących, rodzin z dziećmi, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami.
Ponad 17 milionów osób to niemal połowa społeczeństwa. W praktyce oznacza to miliony rodzin, które mają trudności z opłaceniem rachunków, zakupem leków czy zapewnieniem dzieciom odpowiednich warunków do nauki i rozwoju.
Kto jest najbardziej zagrożony?
Najwyższe ryzyko ubóstwa dotyczy:
- rodzin wielodzietnych,
- samotnych rodziców,
- seniorów otrzymujących najniższe świadczenia,
- osób z niepełnosprawnościami,
- mieszkańców mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich.
Wzrost kosztów życia – szczególnie cen energii, żywności i mieszkań – sprawia, że nawet osoby aktywne zawodowo coraz częściej znajdują się w sytuacji finansowej niepewności.
Przyczyny i konsekwencje
Eksperci EAPN wskazują na kilka kluczowych przyczyn rosnącego niedostatku:
- niestabilne formy zatrudnienia,
- niskie wynagrodzenia w części sektorów gospodarki,
- niedostosowany system wsparcia społecznego,
- rosnące koszty utrzymania.
Konsekwencje ubóstwa wykraczają daleko poza sferę ekonomiczną. Niedostatek wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne, ogranicza dostęp do edukacji i kultury, a w dłuższej perspektywie pogłębia nierówności społeczne. Dzieci wychowujące się w ubogich rodzinach mają mniejsze szanse na awans społeczny, co prowadzi do utrwalania biedy w kolejnych pokoleniach.
Potrzeba systemowych rozwiązań
Zdaniem European Anti-Poverty Network skuteczna walka z ubóstwem wymaga kompleksowych działań: zwiększenia dostępności stabilnej pracy, wzmocnienia systemu świadczeń społecznych, inwestycji w edukację oraz wsparcia dla najbardziej narażonych grup.
Problem niedostatku nie jest jedynie kwestią statystyczną – to realne doświadczenie milionów ludzi. Dane EAPN stanowią wyraźny sygnał, że konieczne są zdecydowane działania zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim, aby zapewnić obywatelom godne warunki życia i ograniczyć skalę wykluczenia społecznego w Polsce.
Źródło: własne